Buddyzm - Cyber Sangha - Buddyjski Serwis Internetowy - Buddyzm w Polsce - www.buddyzm.edu.pl

Ta strona wykorzystuje pliki cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianie ustawień plików cookies w przeglądarce internetowej.
Niedokonanie zmian ustawień na ustawienia blokujące zapisywanie plików cookies jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisywanie.


buddyzm medytacja Budda reinkarnacja Dharma nirwana
Buddyzm - Cyber Sangha - Buddyjski Serwis Internetowy - Buddyzm w Polsce - www.buddyzm.edu.pl
Buddyzm - Cyber Sangha - Buddyjski Serwis Internetowy - Buddyzm w Polsce - www.buddyzm.edu.pl BUDDYZM - Cyber Sangha
Wydawnictwo ROGATY BUDDA - Ksiegarnia Buddyjska - buddyzm Buddyzm-Media - Buddyjski Serwis Informacyjny Buddyzm CyberSangha - YouTube Buddyzm CyberSangha - FACEBOOK
buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm
buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm BUDDYZM - Cyber Sangha buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm     mapa strony | nasz patronat | o serwisie  buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm
buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm S T R O N A   G L O W N A M A G A Z Y N D O W N L O A D W Y D A R Z E N I A C Z Y T E L N I A ZALOGUJ SIE ZAREJESTRUJ SIE S Z U K A J buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm
buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm
buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm
buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm Wprowadzenie do buddyzmu Czym jest medytacja? Nowosci wydawnicze Zadaj pytanie Ikonografia Katalog WWW buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm
buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm
buddyzm buddyzm
Matthieu Ricard - Na drodze do oświecenia - buddyzm
Nowa książka Matthieu Ricarda - CyberSangha objęła nad nią patronat medialny. Serdecznie polecamy!


buddyzm
buddyzm buddyzm
Cyber Sangha > Magazyn > Magazyn nr 7 > O sztuce buddyzmu tybetańskiego
buddyzm buddyzm Cyber Sangha - magazyn nr 07 - buddyzm
styczeń 1999
buddyzm
Chociaż wskazałem wam metody osiągnięcia wyzwolenia,
zależy ono od was samych.
- Budda Siakjamuni -
buddyzm
buddyzm


Budda O sztuce buddyzmu tybetańskiego
Marek Kalmus


Cała sztuka tybetańska jest na wskroś przesiąknięta buddyzmem. Wszystko ma swój cel i znaczenie, a właściwie po kilka znaczeń - w zależności od rozpatrywanego poziomu nauk i stopnia zrozumienia. Wszystko jest przesiąknięte symboliką religijną, psychologiczną i kosmologiczną stapiając się w fascynującą swą różnorodnością jedność Dharmy.


buddyzm - Cyber Sangha - medytacja

... panteon fantastycznych figur, jednych wyglądających pokojowo i życzliwie, innych dziko i strasznie, jeszcze innych zagadkowo i tajemniczo. Wypełniają wnętrze świątyni jakby wynurzając się z ciemnej głębiny wszechświata. Wszystkim im wspólna jest powściągliwa żywość, harmonia barw i rytmicznego ruchu, które w wyższy sposób jednoczą tę różnorodność.

- Lama Anagarika Govinda -



1. Znaczenie sztuki w buddyzmie tybetańskim

Sztuka w buddyzmie Wadżrajany spełnia bardzo szczególną rolę: stanowi istotną pomoc w praktyce, a niekiedy sama twórczość staje się drogą do oświecenia. Z drugiej strony treść i forma tej sztuki jest niejako sprawdzianem - potwierdzenia stopnia rozwoju duchowego, gdyż jest ona obrazem głębokich przeżyć wewnętrznych i zewnętrznym przejawem niebywałej ekspansji świadomości. Ze względu na pracę z głębokimi warstwami podświadomości stosuje się w buddyzmie tantrycznym przebogatą i skomplikowaną symbolikę.

Najbardziej widoczne jest to w sztuce tybetańskiej - głównie w malarstwie i grafice. Freski, tanki i drzeworyty przedstawiają, na różnych stopniach symbolizacji, elementy mistycznego i gnostycznego widzenia świata. Mnogość postaci łagodnych, groźnych oraz w zjednoczeniu seksualnym wywołuje w nas zdumienie, grozę, a także przypuszczenie, że w Tybecie panuje kult demonów, wielobóstwo i praktyki orgiastyczne - jednakże tak nie jest. Chodzi tu o coś zupełnie innego, a po to, by móc zrozumieć prawdziwy i głęboki sens Wadżrajany, musimy porzucić myślenie utartymi schematami (bo te, jako kolejna iluzja umysłu - "myślą za nas" i znowu nas ograniczają). Trzeba więc na chwilę porzucić nasz zachodni - naukowy i racjonalistyczny sposób myślenia i spojrzeć na buddyzm na nowo - bez uprzedzeń, powierzchownych porównań np. do chrześcijaństwa. Okaże się wtedy, że istnieją też inne, równoprawne w stosunku do europejskiego sposoby widzenia świata i siebie. Niektórzy być może zauważą, że na wyższym poziomie przy głębszym przeżyciu i rozumieniu, te różne (kulturowo) punkty widzenia jednoczą się, dotyczą właśnie tego samego. Mistycy wszystkich czasów i religii mówią podobnym językiem!

Buddyzm nie jest teistyczny w naszym - zachodnim - rozumieniu (nie jest też bynajmniej ateizmem! - np.. XIV Dalaj Lama kiedyś wyznał, że jeżeli Bóg jest prawdą ostateczną, to też w niego wierzy). Wszystkie formy ikonografii tantrycznej - bóstwa1 - są obrazami ucieleśnionych aspektów przemienionego ego; odpowiadają różnym rodzajom oświeconych energii i archetypom. Różnorodność trzymanych przez nie przedmiotów wskazuje na różnorodność aspektów Dharmy; symbolizują one różne cechy, moce i właściwości bóstw. Formy te są rezultatem twórczości wielu pokoleń medytujących ludzi czerpiących swe wizje z głębokich doświadczeń wewnętrznych; z duchowej rzeczywistości, nad którą racjonalny intelekt nie miał władzy i był zbyt ubogi, by móc przekazać to, co było przeżywane. Przedstawione to więc zostało w formie symbolicznej i obrazowej. Tak więc oglądane tutaj postacie bóstw są aspektami rzeczywistości o wiele szerszej i bogatszej od tej, którą postrzegamy na co dzień. Niezliczona ilość łagodnych i groźnych bóstw wraz z ich świtą odpowiadają mnogości metod niezbędnych do przemiany pomieszanego umysłu niezliczonych istot w Umysł Oświecony (czyli stan Buddy). Ta różnorodność form związanych z nimi metod umożliwia każdemu znalezienie tej właśnie, przy pomocy której najskuteczniej będzie mógł się rozwijać i podążać ku oświeceniu. Tak więc różnym potrzebom, emocjom i charakterom ludzkim odpowiadają różne skuteczne środki.

A)

Formy łagodne to przedstawienia różnych aspektów oświeconych energii Buddów i bodhisattwów. Ukazują one w sposób symboliczny Nieograniczone Współczucie (Czenrezig), Nieograniczone Światło Umysłu (Amitabha), MacierzyńskąOchronęi Miłość (Tara), transcendentalną Najwyższą Mądrość (Mandżiuśri). Spotyka się też obrazy Lamów, wielkich nauczycieli i Guru (np. Padmasambhawa, Panczen-Lama, Karmapa, Milarepa) oraz joginów - Mahasiddhów. Są oni zwykle utożsamiani poprzez mudry (gest), koloru i atrybuty z postaciami Buddów i Bodhisattwów. Podkreśla to fakt, że są oni Tulku - inkarnacjami Oświeconych - czyli ziemskich emanacjami różnych rodzajów oświeconych energii.

Często przedstawianych jest pięciu Buddów Medytacyjnych (Dhyani Buddha); każdy w innym kolorze (żółty, niebieski, czerwony, zielony i biały). Związani są oni też z czterema stronami świata i osią Centrum, z pięcioma rodzajami uczuć, pierwotnymi elementami rzeczywistości (ziemia, woda, ogień, powietrze, eter), z pięcioma aspektami oświeconej Mądrości. Buddowie ci jako formy energii są więc wszędzie obecni, poprzez swoją symbolikę wiążąc się ze wszystkimi przejawami zjawiskowego świata.

Łagodne postacie Buddów i Bodhisattwów mogą występować w zjednoczeniu ze swoimi partnerkami oraz mają swoje odpowiedniki wśród groźnych form. Każda z podstawowych postaci posiada wiele aspektów - form tworzących jakby rodzinę o podobnych, lecz jednak w pewnym zakresie różniących się właściwościach.

B)

Groźne postacie o wywołujących strach właściwościach oznaczają przebudzoną energię niszczącą pomieszanie i chwiejność ego. Jako groźne i niszczycielskie ukazują się one tylko ludziom związanym z rzeczami tego świata i ze swoją własną ograniczoną formą bytu. Natomiast dla znających ich prawdziwą naturę, gniewne formy stają się siłami wyzwolenia i oświecenia. "Są jak wcielenia najwyższego poznania, które jak oślepiająca błyskawica zniszczyłaby wszystkich, którzy nie są jeszcze zdolni do przeżycia rzeczywistości przewyższającej wszelkie pojęcia myślowe". Z tej przyczyny tanki z groźnymi formami są niekiedy zasłaniane przed okiem nieprzygotowanych. Wiele z nich zwanych jest Strażnikami Nauki, gdyż "Uniwersalne Prawo (Darma) jest dobroczynne i rozwijające dla tych, którzy je akceptują i przyjmują w siebie, straszne jednak dla wszystkich, którzy się mu przeciwstawiają lub zaprzeczają" (A.Govinda - "Droga białych Obłoków").

C)

Formy w zjednoczeniu seksualnym lub trzymające się w objęciach - (tyb. Yab-Yum; Ojciec-Matka) - nie mają nic wspólnego z kultami orgiastycznymi. Symbolizują one bezczasowy stan ekstazy w doskonałym zjednoczeniu dwóch dopełniających się wzajemnie aspektów, biegunów Jedności. Przedstawiają one m.in. zjednoczenie Miłości i Mądrości, spokoju i aktywności energii i przestrzeni, Pustki i Doskonałej Formy. Bóstwa Yab-Yum odpowiadają także znanej już nieco lepiej na Zachodzie taoistycznej koncepcji Jin-Jang.

D)

Mandale są obrazami medytacyjnymi w formie diagramów i można je uważać za ukoronowanie, najwyższe osiągnięcie ikonografii buddyzmu tantrycznego. Mandale mogą być projektowane tylko w umyśle, rzeźbione w drewnie lub kamieniu, rysowane i malowane jako obrazy lub wykonywane symbolicznie, np., usypywane z ryżu czy kolorowego piasku. Są one symbolem całego wszechświata - zewnętrznego i wewnętrznego (jako zbudowanych według tych samych zasad). Powstają one - podobnie jak i formy Buddów - z Pustki, z której wyłania się świat przedstawiony w mandali jako "pałac bóstwa" czyli pole Natury Buddy. Widziany z lotu ptaka kwadratowy pałac ma cztery bramy ze strażnikami i otoczony jest kilkoma okręgami - m.in. pięciobarwnych płomieni oznaczających formy mądrości. Obszar mandali jest doskonały i chroniony. W centrum znajduje się lotosowy tron danego aspektu Buddy: łagodnego, groźnego lub z partnerką. W mandalach często występują różne formy Dhyani Buddów. Z mandalami wiążą się w pewnym sensie Stupy; budowle - relikwiarze, symbolizujące m.in. najwyższe Oświecenie.

E)

Kolejną grupą w ikonografii stanowią obrazowe przedstawienia Nauki. Wśród nich najbardziej popularne jest Koło Życia. Przedstawia ono całość nauki buddyjskiej dotyczącej samsary. Trzymane w objęciach Pana Śmierci - Jamy, Koło Życia przedstawia sześć światów: bogów, walczących półbogów, ludzi, zwierząt, głodnych duchów oraz stany piekieł i "paranoi". Do kolejnych narodzin w jednym ze światów popycha któreś z przeszkadzających uczuć dominujących w umyśle zmarłego; są to odpowiednio: duma, zazdrość, pożądanie, głupota, chciwość oraz gniew i nienawiść. Spotyka się też ilustracje do Tybetańskiej Księgi Umarłych, kalendarze i dobrowróżebne konfiguracje astrologiczne, obrazowe przedstawienia życia Buddów, itp.


2. Związek sztuki z praktyką Dharmy

Obrazy służą przede wszystkim do ułatwienia i pogłębienia wizualizacji - tantrycznej praktyki medytacji. Nie ma to bynajmniej związku z praktykami magicznymi ani nie jest zwracaniem się do zewnętrznego bóstwa. W medytacji buddyjskiej chodzi o identyfikację z określoną zasadą Oświecenia czy energii. Wizualizacja zaczyna się i kończy doświadczeniem Pustki, przez co ulega rozpuszczeniu skłonność ego do przywiązania się do czegoś trwałego (bez tego następowałby wzrost przywiązania się do "JA"). W miarę rozwoju praktyki następuje ciągłe doskonalenie wizualizacji - tak pod względem jej dokładności, jak zrozumienia i doświadczenia. Przechodzi się stopniowo od czci i oddania, przez proces transcendentalnej teraźniejszości - aż do zjednoczenia i bezpodmiotowego utożsamiania się z "ciałem Mądrości bóstw" - czyli z Naturą Oświecenia. Zaawansowani w praktyce adepci Wadżrajany otrzymują od swego Guru indywidualną medytację - Jidama (tzw. "osobiste bóstwo"). Jidamy są Buddami Sambhogakaji2, których szczególne aspekty są wizualizowane w harmonii z indywidualnymi duchowymi właściwościami praktykującego. Jidam jest dla niego szczególnie charakterystyczną forma wyrazu jego Natury Buddy3. Identyfikacja ze swym Jidamem oznacza więc identyfikację ze swoją naturą wolną od błędnych poglądów, co prowadzi do poznania prawdziwej Natury Umysłu i do Mądrości. Praktyka z Jidamem jest bardzo efektywną metodą prowadzącą do Oświecenia.

____________________

1 Chodzi tu o wytwory naszego umysłu, a nie o bóstwa zewnętrzne w stosunku do człowieka.

2 "Wizje bóstwa to Rupakaja (ciało materialne) powstająca w Dharmakaji (stan najwyższy - Pustki). Nie sądź, że bóstwo jest tylko Rupakają. W rzeczywistości jest ono Dharmakają. Dla dobra istot i zgodnie z ich aspiracjami z niezrodzonej Dharmakaji pojawia się Rupakaja w szczególnej formie. To z Dharmakaji pojawiają się jak odbicie wody dwie kaje formy (Sambhoga i Nirmanakaja), ich barwy, atrybuty, ozdoby, znaki i symbole. Gdy osiągniesz stabilność w medytacji na bóstwo jako faktycznie nie posiadające własnego bytu, pojawi się ono wyjaśniając ci Dharmę itp. Zobaczenie wizji jednego bóstwa jest równoznaczne z zobaczeniem wizji ich wszystkich - w Dharmakaji nie ma ilości. Wszystkie wizje są jedynie manifestacjami Umysłu". (Jatszon Nyingo "Konczig Czidu")

3 Wszyscy mamy naturę Buddy, tylko jest ona w nas przesłonięta przez iluzje i pomieszanie - tak jak słońce za chmurami.


Tekst pochodzi z antologii "Buddyzm" wydanej pod redakcją Jacka Sieradzana,
przez Krakowskie Wydawnictwo Prasowe RSW "Prasa-Książka-Ruch", Kraków 1987




buddyzm

buddyzm - facebook - cybersangha
buddyzm
Polityka prywatności portalu
buddyjskiego "CyberSangha"


buddyzm
Sprawdź najchętniej czytane teksty »
buddyzm

buddyzm
Zarejestruj się, by otrzymywać newsletter »
buddyzm

buddyzm
"Cyber Sangha" obejmuje swoim patronatem medialnym ciekawe książki i imprezy związane z buddyzmem.
» szczegóły
buddyzm

buddyzmZnajdź w "Cyber Sandze"

buddyzm

buddyzm
Darowizna
dla "Cyber Sanghi"

buddyzm

Budda

Oby wszystkie istoty osiągnęły szczęście i przyczynę szczęścia.

Oby były wolne od cierpienia i przyczyny cierpienia.

Oby nie były oddzielone od prawdziwego szczęścia - wolności od cierpienia.

Oby spoczywały w wielkiej równości, wolnej od przywiązania i niechęci.

Magazyn DIAMENTOWA DROGA

Portal Budda.pl

Fundacja Theravada Polska

Biblioteczka Buddyjska

Wydawnictwo A - buddyzm, filozofia, religioznawstwo

Księgarnia KARMAPA FOUNDATION

Serwis Buddyzm Wprost

Sasana.pl - Theravada

Medytacja w więzieniach






London wedding photographer

buddyzm buddyzm
buddyzm
buddyzm :: www.buddyzm.edu.pl :: buddyzm
buddyzm
buddyzm buddyzm przewin strone do gory Aktualnie online: 0 użytkownik(ów), 9 gość(i)

Strona główna || Czytelnia || Magazyn || Wprowadzenie do buddyzmu || Czym jest medytacja?
Nowości wydawnicze || Zadaj pytanie || Biblioteczka || Download || Wydarzenia
Katalog WWW || Polityka prywatności || Cennik reklam || O serwisie || Zaloguj się || Szukaj
opcje zaawansowanego szukania napisz do nas wydrukuj strone buddyzm buddyzm
buddyzm
buddyzm
buddyzm buddyzm
buddyzm

Buddyzm w Polsce

www.buddyzm.edu.pl

om mani peme hung

Buddyjski Portal "Cyber Sangha"
w Internecie od 1998 roku.
buddyzm - CyberSangha - buddyzm