Buddyzm - Cyber Sangha - Buddyjski Serwis Internetowy - Buddyzm w Polsce - www.buddyzm.edu.pl

Ta strona wykorzystuje pliki cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianie ustawień plików cookies w przeglądarce internetowej.
Niedokonanie zmian ustawień na ustawienia blokujące zapisywanie plików cookies jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisywanie.


buddyzm medytacja Budda reinkarnacja Dharma nirwana
Buddyzm - Cyber Sangha - Buddyjski Serwis Internetowy - Buddyzm w Polsce - www.buddyzm.edu.pl
Buddyzm - Cyber Sangha - Buddyjski Serwis Internetowy - Buddyzm w Polsce - www.buddyzm.edu.pl BUDDYZM - Cyber Sangha
Wydawnictwo ROGATY BUDDA - Ksiegarnia Buddyjska - buddyzm Buddyzm-Media - Buddyjski Serwis Informacyjny Buddyzm CyberSangha - YouTube Buddyzm CyberSangha - FACEBOOK
buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm
buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm BUDDYZM - Cyber Sangha buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm     mapa strony | nasz patronat | o serwisie  buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm
buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm S T R O N A   G L O W N A M A G A Z Y N D O W N L O A D W Y D A R Z E N I A C Z Y T E L N I A ZALOGUJ SIE ZAREJESTRUJ SIE S Z U K A J buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm
buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm
buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm
buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm Wprowadzenie do buddyzmu Czym jest medytacja? Nowosci wydawnicze Zadaj pytanie Ikonografia Katalog WWW buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm
buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm buddyzm :: Cyber Sangha :: buddyzm
buddyzm buddyzm
buddyzm warszawa beru khjentse dziamgon kongtrul
Polska Sangha Beru Khjentse Rinpocze i Dziamgona Kongtrula Rinpocze w tradycji karma kagju


buddyzm
buddyzm buddyzm
Cyber Sangha > Magazyn > Magazyn nr 17 > Wolna wola czy determinizm?
buddyzm buddyzm Cyber Sangha - magazyn nr 17 - buddyzm
styczeń 2004
buddyzm
Wielkie to zaślepienie, gdy uległszy iluzji nie poddajemy kontroli
samych siebie, lecz usiłujemy ujarzmić dzikiego ducha innych.
- Gampopa -
buddyzm
buddyzm


Wolna wola czy determinizm?
Filip Sielimowicz


buddyzm - Cyber Sangha - medytacja

Wolna wola to subiektywne poczucie kontroli nad rzeczywistością, czyli subiektywne poczucie, że istnieje jakiś niezależny podmiot sprawczy będący przyczyną zjawisk (na skutek jego działań). Ten subiektywny (czyli w pewien sposób iluzoryczny) podmiot ocenia zjawiska zachodzące w rzeczywistości i jeśli np. nie są zgodne z jego wolą to cierpi.

Pytanie więc o istnienie/nieistnienie wolnej woli można dość bezpośrednio porównać do pytania: czy istnieje cierpienie?

Idąc dalej tym tropem, można już wysnuć całkiem logiczny wniosek: niezależnie od tego, czy rzeczywistość jest deterministyczna i całkowicie obiektywnie opisywalna (w sensie: wszystko działa zgodnie z określoną regułą matematyczną), czy też nie, jeśli uznajemy za sensowne zajmowanie się cierpieniem, to równie uprawnione jest zajmowanie się wolną wolą.

Innymi słowy: skoro na pewnym poziomie abstrakcji uznajemy istnienie cierpienia, to na tym samym poziomie abstrakcji istnieje wolna wola.

Jeśli spłaszczymy zjawisko cierpienia do procesów chemiczno-elektrycznych w mózgu i uznamy je za istniejące obiektywnie tylko w ten sposób, to w ten sam sposób możemy uznać za obiektywne istnienie wolnej woli (jako procesu chemiczno-elektrycznego w mózgu). Może brzmi to nieco absurdalnie, ale równie absurdalne, z punktu nas, istot subiektywnych jest takie spłaszczenie pojęcia "cierpienie". Jest to absurd odczuwany "subiektywnie" :).

Jeśli zaś uznamy, że poznanawanie subiektywne rzeczywistości (czyli takie, w którym istnieje ograniczony, oceniający, subiektywny podmiot) jest obiektywnym elementem rzeczywistości (tak właśnie robi psychologia: zajmuje się obiektywnym badaniem zjawisk subiektywnych) i uznamy istnienie cierpienia jako byt obiektywnie znacznie bardziej złożony niż tylko warstwa materialna, fizyczna tego zjawiska, to na podobnych zasadach możemy uznać istnienie wolnej woli.

Zwolennicy absolutnego determinizmu twierdzą, że rzeczywistość działa w sposób "matematyczny", tylko my za słabo znamy wzory. Twierdzą, że wszystko jest kwestią słabego poznania możliwości siedzących w biologicznym układzie nerwowym. Ja osobiście jestem skłonny daleko dystansować się od wszelkich twierdzeń ogłaszających "jak jest naprawdę", ale też nie pytam o to, "jak jest naprawdę" ale o SENS PRZYJĘCIA MODELU, w którym "wolna wola istnieje". I tu twierdzę, że sens zajmowania się wolną wolą jest porównywalny z sensem zajmowania się cierpieniem. Że NIE JEST KONIECZNE uzyskanie odpowiedzi na pytania:

Czy rzeczywistość działa w sposób matematyczny, deterministyczny, czy nie? Czy wolna wola, świadomość wynika jedynie z funkcji mózgu, czy może jest "czymś więcej"?

Jeśli cierpisz, to masz wolną wolę. A jeśli nie cierpisz to po cholerę zajmujesz się takimi kwestiami ? :)


Tekst jest kompilacją postów pochodzących z grupy dyskusyjnej alt.pl.filozofia-religijna.




buddyzm

buddyzm - facebook - cybersangha
buddyzm
Polityka prywatności portalu
buddyjskiego "CyberSangha"


buddyzm
Sprawdź najchętniej czytane teksty »
buddyzm

buddyzm
Zarejestruj się, by otrzymywać newsletter »
buddyzm

buddyzm
"Cyber Sangha" obejmuje swoim patronatem medialnym ciekawe książki i imprezy związane z buddyzmem.
» szczegóły
buddyzm

buddyzmZnajdź w "Cyber Sandze"

buddyzm

buddyzm
Darowizna
dla "Cyber Sanghi"

buddyzm

Budda

Oby wszystkie istoty osiągnęły szczęście i przyczynę szczęścia.

Oby były wolne od cierpienia i przyczyny cierpienia.

Oby nie były oddzielone od prawdziwego szczęścia - wolności od cierpienia.

Oby spoczywały w wielkiej równości, wolnej od przywiązania i niechęci.

Magazyn DIAMENTOWA DROGA

Portal Budda.pl

Fundacja Theravada Polska

Biblioteczka Buddyjska

Wydawnictwo A - buddyzm, filozofia, religioznawstwo

Księgarnia KARMAPA FOUNDATION

Serwis Buddyzm Wprost

Sasana.pl - Theravada

Medytacja w więzieniach






London wedding photographer

buddyzm buddyzm
buddyzm
buddyzm :: www.buddyzm.edu.pl :: buddyzm
buddyzm
buddyzm buddyzm przewin strone do gory Aktualnie online: 0 użytkownik(ów), 21 gość(i)

Strona główna || Czytelnia || Magazyn || Wprowadzenie do buddyzmu || Czym jest medytacja?
Nowości wydawnicze || Zadaj pytanie || Biblioteczka || Download || Wydarzenia
Katalog WWW || Polityka prywatności || Cennik reklam || O serwisie || Zaloguj się || Szukaj
opcje zaawansowanego szukania napisz do nas wydrukuj strone buddyzm buddyzm
buddyzm
buddyzm
buddyzm buddyzm
buddyzm

Buddyzm w Polsce

www.buddyzm.edu.pl

om mani peme hung

Buddyjski Portal "Cyber Sangha"
w Internecie od 1998 roku.
buddyzm - CyberSangha - buddyzm