"Z?oty ?ab?d? na niespokojnych wodach" to biografia X Karmapy Czojinga Dord?e - jest to ostatnia ksi??ka, jak? napisa? zmar?y w ubieg?ym roku XIV Szamar Rinpocze. W dziele tym Rinpocze przedstawi? z wnikliwo?ci? historyka burzliwe t?o spo?eczno-polityczne czasów, w jakich przysz?o ?y? X Karmapie, który by? nie tylko wielkim mistrzem medytacji, ale tak?e ekscentrycznym artyst? ?yj?cym nie jako mnich, lecz ?wiecki jogin. Szamar Rinpocze z wielk? erudycj? opracowa? biografi? Karmapy opieraj?c si? na kilku niezale?nych ?ród?ach, w tym tak?e na pismach i kronikach, które do tej pory nie by?y t?umaczone na j?zyki zachodnie. Ksi??ka b?dzie zawiera? równie? kolorowe fotografie przedstawiaj?ce malowid?a i pos??ki wykonane przez X Karmap?. Je?li chcesz wesprze? wydanie tej ksi??ki odwied? stron? wydawcy.

Przestrogi zawarte w termach¹

Szko?a njingma, b?d?ca najstarsz? spo?ród buddyjskich tradycji Tybetu, przez d?ugi czas wywiera?a silny wp?yw na Tybeta?czyków. Cho? njingmapowie nie posiadali scentralizowanej organizacji, ich oddzia?ywanie by?o niezwykle powszechne, poniewa? lamowie i klasztory tej szko?y wyst?powali na terenie ca?ego Tybetu i Himalajów.

Njingmapowie wierzyli, ?e podczas swego pobytu w Tybecie w VIII wieku indyjski jogin Guru Padmasambhawa ukry? pod ska?ami lub w jaskiniach ?wi?te buddyjskie teksty i przedmioty, nazywane termami. Lamowie, którzy z czasem odkrywali te termy i ukazywali je innym ludziom, byli znani jako tertonowie².

W tekstach term znajdowa?y si? opisy rytua?ów (zwalczaj?cych z?e moce i wszelk? niepomy?lno??), które mia?y zosta? wykorzystane dla po?ytku przysz?ych pokole?. Zazwyczaj terton instruowa? swoich uczniów, jak nale?y wykona? rytua? opisany w odkrytej przez niego termie, a nast?pnie przekazywa? im jej tekst. W ten sposób ustanawia? now? lini? przekazu danej praktyki. Poniewa? nauki Guru Padmasambhawy przekazane zosta?y za po?rednictwem szko?y njingma, tertonami cz?sto byli lamowie wywodz?cy si? z tej w?a?nie tradycji.

W tek?cie termy znajduje si? fragment zwany terlung, zawieraj?cy przepowiedni? na temat pomy?lnych lub niepomy?lnych wydarze? w danym roku. Wymienia si? tam równie? postaci zwi?zane z przewidywanym zdarzeniem: dobrych b?d? z?ych przywódców duchowych, królów czy w?adców. Niektóre przepowiednie objawia?y wojny domowe lub inwazje obcych wojsk, niejednokrotnie wskazuj?c dok?adny rok ksi??ycowy takiego zdarzenia.

W XIV, XV i XVI wieku we wszystkich sekcjach terlung, nale??cych do odkrytych wówczas term, pojawi?a si? ta sama przepowiednia, zgodnie z któr? szko?a ?ó?tych Czapek (gelug) mia?a sprowadzi? do Tybetu wrogie armie mongolskie, przyczyniaj?c si? do upadku prawdziwej Dharmy, a ostatecznie – do upadku samego Tybetu. Niektóre przepowiednie sugerowa?y, ?e sakjapowie mieliby szans? zapobiec konfliktowi zbrojnemu z Mongo?ami, odprawiaj?c pud?e i inne rytua?y modlitewne. Z obawy, ?e Dharma w Tybecie ulegnie ca?kowitemu unicestwieniu, wszystkie klasztory sakja wykonywa?y wi?c liczne pud?e, próbuj?c uchroni? kraj przed wojnami.

Zamiast s?ucha? ujawnionych przestróg, niektórzy gelugpowie, powodowani gniewem i obawami, ?e niektóre termy z rozmys?em wymierzone s? przeciwko ich w?asnej tradycji, woleli dyskredytowa? tertonów.

„To oszu?ci – twierdzili. – Jak niby Dharma mia?aby pochodzi? ze ska??”.

Wykorzystuj?c pokr?tne sposoby rozumowania, podawali zarazem w w?tpliwo?? wiarygodno?? samych term. Zgodnie z wizerunkiem stworzonym przez tertonów Guru Padmasambhawa nosi? mia? kwadratowy kapelusz z pawim piórem, jednak zdaniem gelugpów tego rodzaju nakrycie g?owy nie pasowa?o do indyjskiego jogina. Skoro wi?c wyobra?enie Guru Rinpocze nie mog?o by? prawdziwe, to i ukryte przez niego termy musia?y by? oszustwem.

Zgodnie z tradycj? ka?da nowo odkryta terma wymaga?a poza tertonem innego znamienitego lamy, który potwierdzi?by jej autentyczno??. W tym celu tertonowie cz?sto zwracali si? do Karmapy. Poniewa? gelugpowie uwa?ali, ?e przepowiednie zawarte w termach stawiaj? ich samych w niekorzystnym ?wietle, naturalnie postrzegali Karmap? jako rywala, skoro to on rozstrzyga? o ich autentyczno?ci.

(...)

W 1606 roku siedemnastoletni IV Dalajlama wyruszy? do Tybetu po?udniowego. Tak si? z?o?y?o, ?e gdy przemierza? okolice Gongkar, w regionie tym przebywa? akurat VI Szamarpa. Obydwaj lamowie mieli wi?c szans? si? spotka? i wspólnie za?egna? konflikt mi?dzy administracj? IV Dalajlamy a szko?? karma kagju. Jednak w wyniku ingerencji kilku pomocników Dalajlamy oraz pracowników Gaden Phobrang do spotkania nie dosz?o³. Shakabpa tak relacjonuje te okoliczno?ci⁴:

[IV Dalajlama] przyby? do Gongkar. W owym czasie VI Szamar Czieki ?angczuk przebywa? w Densa Thil po?o?onym w tej samej okolicy. Ich spotkanie przynios?oby wiele korzy?ci we wszystkich sferach ?ycia Tybeta?czyków, tym bardziej ?e obydwaj lamowie byli na nie otwarci.

S?u??cy [IV] Dalajlamy przypomnieli jednak o pewnym zaj?ciu z przesz?o?ci, kiedy to [V Szamarpa oraz IX Karmapa i jego administracja] nie okazali [III Dalajlamie] nale?ytego szacunku. Argumentowali: „[VI] Szamarpa mo?e by? równie przebieg?y jak niegdy?. Gdyby?my opowiedzieli [IV Dalajlamie] o tym, [co si? przydarzy?o III Dalajlamie], i próbowali go przekona?, aby nie szed? na spotkanie [z VI Szamarp?], nie pos?ucha?by nas. Je?li jednak wrócimy teraz do domu, do spotkania naturalnie nie dojdzie”. [IV Dalajlama i jego administratorzy] wrócili wi?c do Drepung.