Ĺťycie jak kino Dzongsar Czientse Rinpocze Dzongsar Dziamjang Czientse (Dzongsar Jamyang Khyentse) Rinpocze urodził się w 1961 roku, znany jest rĂłwnieĹź pod imieniem Czientse Norbu, jest bhutańskim lamÄ oraz filmowcem. Jego dwa najbardziej znane filmy to Puchar HimalajĂłw (The Cup) oraz Podróşnicy i Magowie (Travellers and Magicians). Rinpocze jest takĹźe tulku zwiÄ zanym z klasztorem Dzongsar w Derge we Wschodnim Tybecie. Dzongsar Czientse Rinpocze umiejętnie Ĺ‚Ä czy nowoczesny zachodni styl z tradycyjnymi tybetańskimi naukami. ZałoĹźył wiele ośrodkĂłw na Zachodzie, ktĂłre działajÄ w ramach organizacji Siddhartha's Intent.

WyobraĹşmy sobie, Ĺźe urodziliśmy się w kinie i nie zdajemy sobie sprawy z tego, Ĺźe wszystkie nasze przeĹźycia są tylko projekcją. Nie rozumiemy, Ĺźe jest to tylko film, kolejny odcinek serialu, Ĺźe historie mające w nim miejsce nie są rzeczywiste i nie istnieją. Wszystko, co widzimy na ekranie – miłość, nienawiść, przemoc, napięcie, wzruszenie – jest tylko wynikiem przepuszczenia światła przez celuloid. Jednak nikt nigdy nam tego nie powiedział, więc siedzimy i wpatrujemy się w film, tak jak w kinie. JeĹźeli ktoś zwraca na to naszą uwagę, uciszamy go. Jesteśmy całkowicie zaabsorbowani filmem i ślepi na fakt, Ĺźe nadmierne angaĹźowanie się w projektowane historie jest bezcelowe.

Załóżmy teraz, Ĺźe osoba na siedzeniu obok mĂłwi: „Słuchaj, to tylko film. Nie jest rzeczywisty. To się nie dzieje naprawdę. To tylko projekcja.” Wtedy takĹźe my moĹźemy zrozumieć, Ĺźe to, co widzimy, jest tylko filmem, nierzeczywistym i niemającym własnej esencji. Nie oznacza to jednak, Ĺźe od razu wstaniemy i wyjdziemy z kina. Nie musimy tego robić. MoĹźemy się po prostu zrelaksować i w spokoju patrzeć na romans, thriller lub cokolwiek innego. Nadal moĹźemy doświadczać jego intensywności i, jeĹźeli mamy zaufanie do tego, iĹź jest to tylko projekcja, moĹźemy rĂłwnieĹź przewijać do przodu, do tyłu, przyspieszać, spowalniać i puszczać film tak, jak nam się podoba. MoĹźemy teĹź wyjść i wrĂłcić, kiedy mamy na to ochotę.

Czasami jakaś scena w filmie może nas bardzo poruszyć, dotknąć naszego czułego miejsca. Jednak rozumiemy, że to wszystko nie jest prawdziwe i w rzeczywistości nie ma żadnego problemu.

Dokładnie to musi zrozumieć praktykujący Dharmę – Ĺźe zarĂłwno samsara, jak i nirwana są pozbawione esencji, są nieprawdziwe jak film. Zanim to dostrzeĹźemy, Dharma z trudem będzie przenikać do naszego umysłu. Będziemy przeĹźywać osobiście wszelkie sukcesy i niepowodzenia. JednakĹźe, jeśli tylko raz, nawet przez ułamek sekundy, dostrzeĹźemy, Ĺźe wszystkie te zjawiska nie są rzeczywiste, sytuacja zmieni się. Nie oznacza to, Ĺźe musimy natychmiast wyruszyć do Nepalu lub Indii i zostać mnichem bądĹş mniszką. MoĹźemy nadal prowadzić normalne Ĺźycie, nosić garnitur i krawat, chodzić codziennie do pracy, zakochiwać się, obdarowywać ukochaną kwiatami, cieszyć się Ĺźyciem. Coś wewnątrz jednak będzie nam przypominać, Ĺźe to wszystko jest pozbawione esencji. Dobrze jest mieć taki przebłysk. Nawet jeĹźeli zdarzy nam się raz w Ĺźyciu, moĹźemy być zawsze szczęśliwi, zachowując zaledwie jego wspomnienie.

Teraz, kiedy ktoś stara się nam powiedzieć: „Hej, to tylko film”, nie słyszymy go, poniewaĹź jesteśmy rozproszeni. Być moĹźe właśnie teraz w filmie ma miejsce duĹźy wypadek samochodowy lub gra głośna muzyka, więc po prostu nie słyszymy tej waĹźnej informacji. A moĹźe słyszymy, lecz nasze ego Ĺşle ją interpretuje i pozostajemy pomieszani, wierząc, Ĺźe jednak film musi być prawdziwy. Dlaczego tak jest? Po prostu brakuje nam zasługi. Jest ona niezwykle waĹźna, podobnie jak inteligencja, mądrość, współczucie i miłująca dobroć. Zasługa jest jednak najwaĹźniejsza. Bez niej jesteśmy jak Ĺźebrak-analfabeta, ktĂłry wygrywa milion dolarĂłw na loterii, lecz nie wie, co zrobić z pieniędzmi, i traci je natychmiast.

Załóżmy jednak, Ĺźe posiadamy trochę zasługi i ktoś właśnie przekazał nam tę cenną informację na temat filmu. WĂłwczas, jako buddyści, mamy róşne moĹźliwości. Z punktu widzenia buddyzmu Hinajany wstajemy i opuszczamy kino lub zamykamy oczy i nie bierzemy juĹź udziału w filmie. Tym sposobem kładziemy kres cierpieniom. Na poziomie Mahajany pozbywamy się cierpienia, pogłębiając zrozumienie, Ĺźe film nie jest rzeczywisty, Ĺźe to tylko projekcja, pusta sama w sobie. Nie przestajemy oglądać filmu, lecz rozumiemy, Ĺźe nie istnieje on niezaleĹźnie. Zaczynamy takĹźe myśleć o innych, ktĂłrzy znajdują się z nami w kinie i niekoniecznie rozumieją naturę filmu. Wreszcie z poziomu WadĹźrajany – Diamentowej Drogi – wiemy, Ĺźe jest to tylko film i cieszymy się tym. Im więcej emocji film w nas wywołuje, tym bardziej doceniamy kunszt produkcji. Dzielimy się tym wglądem z innymi, ufając, Ĺźe oni takĹźe są w stanie pojąć i docenić tę prawdę. Jednak Ĺźeby wprowadzić to w Ĺźycie, potrzebujemy zasługi.

W buddyzmie Hinajany gromadzimy ją poprzez unikanie pewnych sytuacji. Rozumiemy, Ĺźe cierpimy z powodu filmu, przestajemy więc go oglądać. W Mahajanie gromadzimy zasługę dzięki współczuciu. Posiadamy otwarty umysł, ktĂłry jest bardziej przejęty cierpieniem innych niĹź własnym. Z drugiej jednak strony taka przemiana – z lgnięcia do wydarzeń rozgrywających się w filmie do zrozumienia ich pustości i pracy dla poĹźytku innych – moĹźe zachodzić bardzo długo. Dlatego WadĹźrajana jest bardzo szybką drogą, na ktĂłrej gromadzimy zasługę poprzez oddanie. Ufamy osobie, ktĂłra mĂłwi nam o naturze filmu i ktĂłra rozumie ją, co daje jej wolność. Nie tylko przyswajamy sobie te informacje, lecz takĹźe doceniamy wolność i głębię jej umysłu. Rozumiemy, Ĺźe sami takĹźe posiadamy potencjał takiego wyzwolenia. Nawet krĂłtka chwila takiego oddania moĹźe być przyczyną ogromnej zasługi.

Jeżeli nadajemy na tych samych falach, możemy nie tylko stać się sympatykami kina, ale także zobaczyć, jak cała widownia jest złapana przez wydarzenia rozgrywające się w filmie. Nie tkwimy już w swoim pomieszanym zrozumieniu tego, co dzieje się na ścieżce. Nauczyciel, osoba pokazująca nam naturę filmu, przybliża nas do zrozumienia tego, czym są oglądane przez nas obrazy. Możemy się zrelaksować i cieszyć wydarzeniami. I być może my też powiemy kiedyś komuś siedzącemu obok o naszym odkryciu.