|
Madhjamika - Droga ?rodka cz??? 1 - szko?a Rangtong Khenpo Cziedrak Rinpocze Khenpo Cziedrak Rinpocze jest g?ównym nauczycielem w Karmapa International Buddhist Institute. |
Madhjamika (tyb. Uma) uchodzi za najwy?sz? z czterech g?ównych szkó? buddyjskiej filozofii. Jej teksty wchodz? w sk?ad zarówno drugiego, jak te? trzeciego cyklu nauk udzielonych przez Budd? Siakjamuniego i s? uwa?ane za te, które reprezentuj? ostateczny pogl?d buddyzmu.
W Madhjamice mo?na wyró?ni? dwa g?ówne kierunki: Rangtong, szko?? "Pustki Samej w Sobie" i Szentong, szko?? "Pustki Innego" ew. "Pustki Tego Co Pozosta?e". Pogl?d Rangtong jest dalszym wyja?nieniem drugiego cyklu nauk Buddy, podczas gdy Szentong omawia bli?ej trzeci z nich.
Zasadnicz? tre?ci? zarówno pogl?du Rangtong, jak te? Szentong jest stwierdzenie, i? prawdziwa natura zjawisk samsary i nirwany jest ostateczn? natur? rzeczywisto?ci
Ten sposób prezentacji zawiera zawsze dwa aspekty: zarówno Rangtong, jak te? Szentong omawiaj? dok?adnie z jednej strony relatywn?, z drugiej za? absolutn? prawd? o wszystkich zjawiskach samsary i nirwany.
Owe ró?ne wyja?nienia s? udzielane, gdy? opisuj?c natur? zjawisk, popadamy zawsze w skrajne pogl?dy, twierdz?c, ?e rzeczy istniej? albo ?e nie istniej? w ogóle; albo przypisujemy im egzystencj?, czy te? jej zaprzeczamy.
Nauki Madhjamiki zarówno w Rangtong, jak te? w Szentong maj? za zadanie umo?liwi? praktykuj?cemu przekroczenie wszystkich tych skrajnych pogl?dów.
Istnieje cytat z nauk III Karmapy, Rangdziung Dord?e, w którym mówi on: "Najwy?sza ?cie?ka sk?ada si? z podwójnego nagromadzenia wolnego od skrajno?ci potwierdzania i zaprzeczania". Droga prowadz?ca do porzucenia skrajnego stanowiska przypisywania zjawiskom rzeczywistego istnienia lub wyobra?enia, ?e w ogóle nie istniej?, przebiega w Rangtong tak, ?e najpierw bada si? dok?adnie, w jaki sposób pojawia si? z?udzenie samsary. Dzi?ki tej analizie dochodzimy do zrozumienia, ?e podstaw? naszego prze?ywania z?udzenia samsary, a wi?c sposobu, w jaki do?wiadczamy rzeczy, stanowi pogl?d, i? wszystko istnieje. Stosujemy ten sposób widzenia w odniesieniu do wszystkich zjawisk.
Obie koncepcje - wiara, ?e co? naprawd? istnieje, lub te? ?e nie istnieje, wyp?ywaj? z przekonania o rzeczywisto?ci zjawisk.
Szko?a Rangtong naucza, co jest istot? wszystkich zjawisk samsary i nirwany. Na podstawie wypowiedzi Buddy Siakjamuniego przeprowadza si? tutaj dok?adn? analiz? natury rzeczy. J?drem tej obserwacji jest odkrycie i zrozumienie tego, ?e zjawiska nie istniej? naprawd?. Ten sposób obserwacji stosuje si? najpierw w odniesieniu do zjawisk zewn?trznych; sprawdza si?, czy istniej? naprawd? w taki sposób, w jaki ich do?wiadczamy; czy w swojej naturze rzeczywi?cie s? takie, jak s?dzimy. Bada si? tutaj dok?adnie natur? rzeczy, poniewa? gdyby istnia?y rzeczywi?cie, logiczn? konsekwencj? tego by?aby ich trwa?o??, nieprzemijalno?? i niezmienno??. W przeciwnym wypadku nie mog?yby naprawd? istnie? Poprzez te badania dochodzimy do wniosku, ?e to, i? ka?da rzecz z chwili na chwil? si? zmienia, nie mo?e by? ostateczn? prawd?.
Nasz pojawiaj?cy si? naturalnie pogl?d, ?e wszystko, co prze?ywamy istnieje realnie, ma dwa aspekty: jednym jest nasze przekonanie, ?e sami jeste?my rzeczywi?ci, a drugim, ?e zewn?trzne zjawiska istniej? naprawd?, poniewa? do?wiadczamy ich w danej formie i poniewa? chwytamy si? cech, które im przypisujemy.
Owe dwa aspekty wiary w realne istnienie rzeczy s? przyczyn? dwóch rodzajów zaciemnie?. Przywi?zanie do prawdziwo?ci nas samych nazywa si? "zaciemnieniem przeszkadzaj?cych emocji". Uwa?anie za? za rzeczywiste zewn?trznych zjawisk okre?lane jest mianem "zaciemnie? sztywnych pogl?dów". Poddaj?c pierwsze z owych dwóch zaciemnie? analizie zgodnie z metod? Rangtong, a wi?c badaj?c, czy sami jeste?my rzeczywi?ci, tak jak s?dzimy, obserwujemy nasze w?asne "ja" i sprawdzamy, co naprawd? istniej?cego jeste?my w stanie w sobie odnale??. Czy to "ja", które uwa?amy za naprawd? istniej?ce, jest naszym cia?em? Czy mo?e jest naszymi uczuciami? A mo?e jest nasz? zdolno?ci? rozró?niania lub reagowania? Lub te?, raz jest jedn?, potem za? inn? skandh?? Badamy tutaj dok?adnie, na jakiej podstawie przypisujemy realne istnienie naszemu "ja" i dlatego sprawdzamy, czy mo?na je odnale?? w pi?ciu skandhach. Wreszcie dochodzimy do wniosku, ?e "ja" nie istnieje naprawd?.
Je?li poj?li?my to ju? dzi?ki logicznemu wnioskowaniu, jednocze?nie powstaje w nas inne zrozumienie: je?li "ja" nie istnieje naprawd?, wówczas równie? wszystko to, czego poprzez nie do?wiadczamy, a wi?c "moje", "nale??ce do mnie" itd. Nie mo?e naprawd? istnie?. Wszystko to, co odnosimy do naszego "ja", a wi?c wszelkie zewn?trzne zjawiska trac? tym samym podstawy przypisywanego im realnego i ostatecznego istnienia.
Mo?na tu ?atwo popa?? w drug? skrajno?? i pomy?le?, ?e nic nie istnieje. Ów nihilizm jest jednak znowu skrajno?ci?, która nie okre?la prawdziwej natury rzeczywisto?ci. Nastawienie to mo?e powsta? wówczas, gdy nie zrozumieli?my w?a?ciwie pusto?ci zjawisk, poniewa? chwytamy si? koncepcji o prawdziwo?ci ich istnienia. Mamy sk?onno?? do traktowania rzeczy jako realnie istniej?cych. Kiedy dzi?ki analizie dochodzimy do wniosku, ?e najwyra?niej, mimo wszystko, nie s? one rzeczywiste, popadamy w drug? skrajno?? - w ca?kowite zaprzeczenie ich istnienia.
Dzi?ki owemu dok?adnemu badaniu, czy rzeczy istniej? naprawd?, czy te? nie istniej? w ogóle, u?ywaj?c sposobu podej?cia Rangtong, uwalniamy si? od przyj?tych z góry pogl?dów odno?nie sposobu istnienia wszystkich zjawisk samsary i nirwany. Okre?la si? to jako stan "wolno?ci od uroje?".
Dzi?ki tym analizom rozwijamy intelektualne zrozumienie tego, ?e wszystkie zjawiska samsary i nirwany s? puste i nie istniej? naprawd?. Rzeczywistego rozpoznanie pusto?ci wszystkich zjawisk nie mo?na jednak osi?gn?? w ten sposób, poniewa? jest to czyste intelektualne zrozumienie, a nie w?a?ciwy wgl?d. On mo?e pojawi? si? dopiero wówczas, gdy praktykuje si? medytacj? Przejawianie si? wszystkich zjawisk samsary i nirwany jest opisywane jako rzeczywisto?? relatywna. Fakt, ?e rzeczy w swej naturze nie istniej? naprawd?, jest rzeczywisto?ci? ostateczn? Oba owe aspekty tworz? jedno??, s? od siebie nieoddzielne. By to zilustrowa?, u?ywa si? jako przyk?adu odbicia ksi??yca na powierzchni wody.
Okre?lone aspekty naszej drogi zwi?zane s? ze zrozumieniem obu tych "twarzy" rzeczywisto?ci. Pierwsze trzy z sze?ciu wyzwalaj?cych czynów - a wi?c Szczodro??, Etyka i Cierpliwo?? - s? praktykowane w zwi?zku z tym, co relatywne. Bez podejmowania prób zaprzeczania istnieniu rzeczywisto?ci relatywnej, akceptuje si? j? jako tak? i praktykuje pierwsze trzy paramity. Paramity Medytacji i M?dro?ci pomagaj? nam w coraz wi?kszym stopniu rozumie? ostateczn? rzeczywisto?? Natomiast paramita Pe?nego Rado?ci Wysi?ku odnosi si? do obu aspektów.
Dzi?ki mocy naszej praktyki stwarzamy przyczyny urzeczywistnienia owocu. Nagromadzenie zas?ugi sprawia, i? stajemy si? zdolni do urzeczywistnienia dwóch Kaji Formy, podczas gdy pog??biaj?cy si? wgl?d w prawdziw? natur? wszystkich zjawisk daje nam zdolno?? urzeczywistnienia Dharmakaji. Owocem jest wi?c jedno?? obu kaji - Kaji Formy, z jednej strony, z drugiej za? Dharmakaji.
Wszystko to, o czym mówili?my do tej pory, dotyczy?o szko?y Madhjamiki Rangtong. Podstaw? drogi jest uwolnienie si? od wszelkich sztywnych pogl?dów. B?dziemy ni? pod??a? opieraj?c si? na tym i koncentruj?c si? na pogl?dzie, ?e zjawiska s? puste w swej naturze. Je?li b?dziemy praktykowa? wolni od sztywnych pogl?dów, uzyskamy urzeczywistnienie Kaji Formy.
By?o to krótkie przedstawienie Podstawy, Drogi i Owocu zgodnie z naukami szko?y Rangtong Madhjamiki.
|
?ród?o: "Diamentowa Droga" nr 7/93. T?umaczenie: Wojtek Tracewski. |




